Różnice między badaniami komercyjnymi i niekomercyjnymi nie kończą się na źródle finansowania. Odmienny jest sposób planowania, organizacji pracy, nadzoru jakości, a także zakres stosowanych narzędzi i dokumentacji. Te dwa modele badań klinicznych funkcjonują w innych realiach operacyjnych, co wymaga dopasowanego podejścia już na etapie projektowania i realizacji całego przedsięwzięcia.

 

Odmienne cele projektu przekładają się na organizację działań

Badania komercyjne najczęściej powstają z inicjatywy firm farmaceutycznych, biotechnologicznych lub producentów wyrobów medycznych. Ich głównym celem jest uzyskanie danych niezbędnych do rejestracji produktu, rozszerzenia wskazań terapeutycznych albo wprowadzenia go na rynek. To powoduje silne nastawienie na harmonogram, efektywność operacyjną i precyzyjne zarządzanie zasobami.

W projektach niekomercyjnych priorytet jest inny. Badania te prowadzą zwykle uczelnie, szpitale kliniczne lub zespoły naukowe, a ich celem jest rozwój wiedzy medycznej, ocena stosowanych metod leczenia lub porównanie procedur diagnostycznych. Mniejsza presja rynkowa sprawia, że organizacja pracy jest bardziej elastyczna, a harmonogram dopasowany do możliwości zespołu badawczego i warunków grantowych.

 

Różnice w budżecie i finansowaniu, które wpływają na skalę narzędzi i nadzoru

Finansowanie badań komercyjnych pozwala na wykorzystanie rozbudowanej infrastruktury informatycznej, zaawansowanych systemów raportowania oraz szerokiego wsparcia operacyjnego. W takich projektach standardem są systemy do elektronicznej dokumentacji danych, zarządzania randomizacją, monitorowania jakości oraz kompleksowe rozwiązania do zarządzania całym cyklem badania.

W badaniach niekomercyjnych finansowanie pochodzi najczęściej z grantów krajowych lub europejskich, co wymusza większą oszczędność w doborze narzędzi. Infrastruktura jest ograniczana do niezbędnego minimum, a część zadań realizowana jest w sposób uproszczony lub manualny. Nie oznacza to niższej jakości, lecz inne podejście do organizacji pracy, możliwości budżetowych i wymagań instytucji finansujących.

 

Podobne podstawy, inne wdrożenie

Protokół badania, formularze zbierania danych, plan analizy statystycznej czy raport końcowy są wymagane w obu modelach. Różnice pojawiają się jednak w sposobie ich wdrażania i poziomie formalizacji procesów. W badaniach komercyjnych system jakości jest rozbudowany, oparty na zarządzaniu ryzykiem i szczegółowych procedurach kontrolnych.

W projektach niekomercyjnych dokumentacja często tworzona jest modułowo i dostosowywana do wymogów grantodawcy. Procedury są uproszczone, a nacisk kładziony jest na spełnienie wymagań formalnych bez nadmiernego rozbudowywania systemu. To sprawia, że operacyjnie oba typy badań mogą wyglądać bardzo różnie, mimo że ich naukowe podstawy i cele związane z rzetelnością danych pozostają wspólne.